Παρουσίαση/Προβολή

(0810.9.011.0) -  Emmanouil Markakis

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα καλύπτει βασικές και σύγχρονες πτυχές της Ιολογίας Φυτών. Εξετάζονται η δομή, η οργάνωση και η ταξινόμηση των φυτοϊών και ιοειδών, καθώς και οι κύκλοι μόλυνσης και πολλαπλασιασμού τους. Αναλύονται οι τρόποι μετάδοσης των φυτοϊών και ο ρόλος των εντόμων-φορέων και του πολλαπλασιαστικού υλικού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις αλληλεπιδράσεις φυτοϊών–φυτών σε μοριακό και φυσιολογικό επίπεδο, στους μηχανισμούς παθογένειας και άμυνας των φυτών, καθώς και στις επιπτώσεις των ιώσεων στη γεωργική παραγωγή. Παρουσιάζονται σύγχρονες διαγνωστικές μέθοδοι ανίχνευσης φυτοϊών και στρατηγικές πρόληψης και διαχείρισης των ιώσεων. Το μάθημα εμπλουτίζεται με παραδείγματα από πρόσφατη διεθνή βιβλιογραφία και επιλεγμένες μελέτες περίπτωσης.

 

Περίγραμμα Ύλης Θεωρίας

Η θεματολογία των διαλέξεων της θεωρίας περιλαμβάνει τις παρακάτω ενότητες:

1. Εισαγωγή στην Ιολογία Φυτών

Βασικές έννοιες, ιστορική εξέλιξη και σημασία. Φυτοϊοί, ιοειδή και ιοί δορυφόροι.

2. Δομή και Οργάνωση των Φυτοϊών

Καψίδιο και γονιδίωμα. Μορφολογία και λειτουργική οργάνωση.

3. Ταξινόμηση και Ονοματολογία

Κριτήρια ICTV. Κύριες οικογένειες και σημαντικά παραδείγματα φυτοϊών.

4. Κύκλος Μόλυνσης και Πολλαπλασιασμού

Είσοδος, αντιγραφή και έκφραση ιικών γονιδίων. Κυτταρική και διασυστηματική κίνηση των ιών.

5. Τρόποι Μετάδοσης Φυτοϊών

Μηχανική μετάδοση. Βιολογικοί φορείς και ρόλος τους στην επιδημιολογία.

6. Αλληλεπιδράσεις Φυτοϊών–Φυτών

Παθογένεια και συμπτωματολογία. Φυσιολογικές και μοριακές αλλαγές στον ξενιστή.

7. Μηχανισμοί Άμυνας και Ανθεκτικότητας Φυτών

RNA silencing και γονίδια ανθεκτικότητας. Συν-εξέλιξη φυτών–ιών.

8. Επιπτώσεις των Ιώσεων στη Γεωργία

Απώλειες παραγωγής και ποιότητας. Επιδημιολογία φυτοϊώσεων.

9. Στρατηγικές Πρόληψης και Διαχείρισης

Υγιές πολλαπλασιαστικό υλικό. Έλεγχος φορέων και ολοκληρωμένη φυτοπροστασία.

10. Σύγχρονα Θέματα Ιολογίας Φυτών

Αναδυόμενοι φυτοϊοί. Νέες τεχνολογίες και εφαρμογές.

 

Περίγραμμα Ύλης Εργαστηριακών Ασκήσεων

1. Εισαγωγή στην Εργαστηριακή Ιολογία Φυτών

Κανόνες ασφάλειας και ορθές εργαστηριακές πρακτικές. Βασικός εργαστηριακός εξοπλισμός.

2. Αναγνώριση Συμπτωμάτων Ιώσεων Φυτών

Μακροσκοπική παρατήρηση και καταγραφή συμπτωμάτων. Διαφορική διάγνωση.

3. Δειγματοληψία και Προετοιμασία Φυτικού Υλικού

Ορθές πρακτικές συλλογής. Συντήρηση και μεταφορά δειγμάτων.

4. Μηχανική Μετάδοση Φυτοϊών

Πειραματική μόλυνση φυτών. Παρακολούθηση εξέλιξης συμπτωμάτων.

5. Ορολογικές Μέθοδοι Ανίχνευσης

ELISA (θεωρία και εφαρμογή). Ερμηνεία αποτελεσμάτων.

6. Μοριακές Τεχνικές Ανίχνευσης

Απομόνωση νουκλεϊκών οξέων. RT-PCR / PCR. Βασική ανάλυση αποτελεσμάτων.

7. Μελέτη Φορέων Μετάδοσης (εισαγωγικό επίπεδο)

Αναγνώριση βασικών εντομολογικών φορέων. Συσχέτιση φορέα–ιού–ξενιστή.

8. Εισαγωγή στη Σύγχρονη Διαγνωστική

qPCR, NGS (επίδειξη ή μελέτη περίπτωσης). Πλεονεκτήματα και περιορισμοί.

9. Ανάλυση και Παρουσίαση Αποτελεσμάτων

Καταγραφή δεδομένων. Συζήτηση και ερμηνεία πειραματικών ευρημάτων.

Ημερομηνία δημιουργίας

Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026