Παρουσίαση/Προβολή

Εικόνα επιλογής

Τεχνολογία και Κοινωνία

(0813.3.007.0 ) -  Χρηστάκης Δημήτρης

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα αυτό, ως μάθημα κοινωνίας και τεχνολογίας,  γίνεται σε ένα πλαίσιο σύνθεσης εννοιών. Οι έννοιες του λόγου, της αίσθησης και το πόθου των όντων που κοινωνούμε παρουσιάζονται και συντίθενται σε μια ολότητα, όπως αυτήν ακριβώς που ζούμε κάθε στιγμή ενώ έχομε στη μνήμη μας όλα όσα ζούν απ΄όσα νιώσαμε στη ζωή μας. Σ΄ αυτή την ολότητα, θεωρία που αξίζει είναι αυτή που εφαρμόζεται κάθε στιγμή και παντού. Μια τέτοια θεωρία φτιάχνουμε στο συνθετήριο που παρουσιάζεται παρακάτω. 

Συνθετήριο κοινωνίας, τεχνών και πόθων.

Συνθετήριο είναι ένας χώρος-εργαλείο  σύνθεσης τεχνημάτων με την εργαλειοθήκη του και τους εφαρμοστές του, με την αγορά του και τους πελάτες του. Αν τέχνημα λέγεται οτιδήποτε φτιάχνουμε εμείς οι άνθρωποι, τότε και το συνθετήριο είναι ένα τέχνημα, ένα εργαλείο, με το οποίο και μέσα στο οποίο, φτιάχνουμε όλα τα τεχνήματα. 

Η εργαλειοθήκη του συνθετηρίου είναι εξοπλισμένη με μεγάλες εργαλειομηχανές όπως ο λόγος, η γλώσσα και η νόηση αλλά και με μικρότερου μεγέθους εργαλεία όπως είναι το διαδίκτυο, οι αλυσίδες των εμπορικών δικτύων, των τοπικών, των εθνικών και των διεθνών, το εκπαιδευτικό σύστημα, το σύστημα υγείας και το δίκτυο των θεσμικών και των κρατικών μορφωμάτων.  Το μέγεθος όλων των τεχνημάτων, όπως και όλων των όντων, εκτείνεται στο χώρο και στον χρόνο.

Εφαρμοστές και συνθέτες στο συνθετήριο είναι όλοι αυτοί που μπορούν να συνθέσουν τεχνήματα με το συνθετήριο συνθέτοντας τα μέσα σε αυτό το τέχνημα. 

Αγορά είναι ο τόπος που αποδέχεται τα προϊόντα της σύνθεσης, ανάλογα με την ανταλλακτική τους αξία ή την βιοτική ανάγκη που έχουν οι πελάτες αλλά και παρέχει στους εφαρμοστές και στους συνθέτες όλα όσα χρειάζονται για την σύνθεση ή την εφαρμογή τους.

Το συνθετήριο καταλαμβάνει μια έκταση στο χώρο και το χρόνο όπου γίνεται η  παραγωγή και η δημιουργία τεχνημάτων ένα χώρος μέσα στην αγορά η οποία περιέχει και τις αποθήκες των προϊόντων και κάθε είδους αξιών, όπως και τους χώρους ανταλλαγής και διανομής των προϊόντων. Κυρίαρχη πράξη μέσα στην αγορά είναι η πρόσθεση (η συνάθροιση = con-summation)των προϊόντων ενώ στο συνθετήριο κυρίαρχη πράξη είναι ο πολλαπλασιασμός με τον οποίο παράγονται  γινόμενα από τους πολλαπλασιαστικούς τους παράγοντες. Βέβαια ο πολλαπλασιασμός είναι μια εξέλιξη της πρόσθεσης ως πράξη, μια εξέλιξη που δίδει την δυνατότητα γένεσης νέων όντων, των τεχνημάτων όπως και των γεννημάτων κάθε είδους έμβιων ειδών. Στην Ελληνική γλώσσα, η αιτία τόσο της γένεσης των τεχνητών γινομένων, των πραγμάτων, όσο και των έμβιων γεννημάτων είναι μία, ο έρωτας. Έτσι τα τέκνα τίκτονται από τις τόκους μετά από οργασμό και κύηση ενώ τα τεχνήματα τεκταίνονται από τέκτονες μετά από δημιουργία, δήλαδή εργασία μέσα στο δήμο, μελέτη  και τέλος πάλι με εργασία και τελείωμα. Θα δούμε πώς ο λόγος είναι είδωλο της εργασίας ή και σκιά της και πώς ο λόγος γεννά λόγο και το παιδί του γεννά έργα. Η έννοια του λόγου γεννήθηκε πριν από πάνω από τρεις χιλιάδες χρόνια και η αθιβολή του υπάρχει σε όλη την Ελληνική γραμματεία στην οποία θα αναφερθούμε συχνά.

Εδώ, σ' αυτήν την περιγραφή του μαθήματος πρέπει αν σημειώσουμε ότι η έννοια του τόκου μεταφέρθηκε και στον λεγόμενο 'τραπεζικό χώρο' με την αύξηση των χρημάτων που τοκίζονται και γεννούν νέα χρήματα, όμως αυτή η ύβρις της λέξης ’τόκος’ υπακούει σε μια γενικότερη νομοτέλεια που ισχύει για όλα τα τεχνήματα, την φθορά. Η νομοτελειακή φθορά όλων των τεχνημάτων απαιτεί την συντήρησή τους ή την αντικατάσταση τους με νέα τεχνήματα, αν η ανάγκη της χρήσης τους παραμένει.

Η χρήση του χρήματος ως νόμισμα, ως ανταλλακτική αξία αλλά και ως εργαλείο οικονομικών συναλλαγών επιδεχόμενο εξέλιξη σε άλλες μορφές θα γίνει αντικείμενο μελέτης μας.

Στοιχειώδες και βασικό τέχνημα, αρχή για κάθε άλλο τέχνημα αλλά και για την κατανόηση κάθε όντος είναι ο λόγος. Ο λόγος έχει μια επί πλέον ιδιότητα από το σύνολο των τεχνημάτων, με αυτόν αναπτύσσεται, συντηρείται και επιδιορθώνεται ο ίδιος από τους συνθέτες και τους εφαρμοστές, πράγμα αδύνατο για κάθε άλλο ον και πολύ περισσότερο, για κάθε άλλο πράγμα. Η κατασκευή πραγμάτων, η συντήρηση και η επιδιόρθωση όπως και η ανακύκλωσή τους απαιτεί εξοπλισμό άλλο από τα πράγματα αυτά, απαιτεί εργαλεία, συσκευές δίκτυα ανθρώπων και σταθμών επεξεργασίας υλικών και παραγωγής τεχνημάτων, εργοστάσια κλπ. Ο λόγος είναι το αρχικό τέχνημα κοινό για όλους μας μη εμπορεύσιμο τέχνημα, πέραν αυτού δεν υπάρχει άλλο για την δόμηση του, τον φτιάχνομε με τον ίδιο και ο καθένας μας πρέπει να τον μάθει μόθος του και να τον ασκεί κοινωνόντας τον. Αν το τέχνημα είναι κοινωνία, ο λόγος είναι το εργαλείο που απαιτεί κάθε τέχνημα για να κοινωνηθεί. Άνευ λόγου ουδέν τέχνημα γίνεται ούτε και κοινωνείται.  Ο λόγος είναι ένα κοινό των ανθρώπων τέχνημα που εξελίσσεται με την μάθησή του και πάντα βρίσκεται μεταξύ και μέσα σε όλα τα όντα που διακρίνομε στον κόσμο, σ΄ αυτά που έχουμε καταγράψει, φτιάξει και χρησιμοποιούμε και σ΄ αυτά που θα φτιάξουμε για να κοινωνήσουμε μέχρι να υπάρχει το ανθρώπινο είδος.

Τόσο η μέριμνα της συντήρησης και της επιδιόρθωσης και της αντικατάστασης των τεχνημάτων αλλά και η μάθηση του λόγου και της γλώσσας με την οποία ο λόγος λέγεται και της νόησης που αναπτύσσουμε για να αφομοιώσουμε μέσα μας το λόγο,  θα αποτελέσουν ιδιαίτερα θέματα για μελέτη σε αυτό το μάθημα. Θα δούμε ότι η αφομοίωση του λόγου είναι μια λειτουργία της ψυχής, μια υπόστασή της η οποία υφίσταται μαζί με τις άλλες δυο υποστάσεις της, την αίσθηση και την επιθυμία. 

Πελάτες του συνθετηρίου είναι όλοι αυτοί που έχουν ανάγκη από τα προϊόντα του. Πελάτες είναι και οι συνθέτες-εφαρμοστές, πελάτες όμως είναι και οι μαθητευόμενοι εφαρμοστές-συνθέτες, οι εργάτες κάθε ειδικότητας και αντικειμένου όπως και όσοι ζούνε συνεισφέροντας τον καλό τους λόγο χωρίς την εμπλοκή τους στην παραγωγή καταναλωσιμων προϊόντων.

Τι κάνουμε στο συνθετήριο;  

  1. Σπουδάζομε την έννοια της κοινωνίας και βλέπομε πως κοινωνία χωρίς κοινά τεχνήματα και προσωπικούς πόθους δεν υπάρχει. Τα κοινά μεταξύ των ανθρώπων, πέραν της φύσης στην οποία ζούμε, είναι ανθρώπινα τεχνήματα. Αποδεικνύεται ότι ο λόγος ο κοινός μεταξύ όλων των ανθρώπων είναι κι αυτός ένα τέχνημα και ενσωματώνεται σε κάθε άλλο χρηστικό, ανταλλακτικό ή σημαντικό-κοινωνικό τέχνημα. Ο λόγος εναποτίθεται στο τέχνημα με την ανθρώπινη εργασία και του δίδει αξία καθιστώντας το αντικείμενο χρήσης, ανταλλαγής και κοινωνίας. Έτσι, το τέχνημα γίνεται μέσον της κοινωνίας των ανθρώπων και μορφώνει το νου και την ψυχή μας.
  2. Αποδεικνύομε ότι η ψυχή του ανθρώπου μορφώνεται με τεχνήματα αρμονικά, ενσωματωμένα στον ανθρώπινο οργανισμό ως νοητικά αλλά και σωματικά μέλη. Το βασικό νοητικό μέλος είναι ο ίδιος ο νους που μορφώνεται και λειτουργεί με το λόγο ενώ το βασικό σωματικό μέλος-εξάρτημα, είναι η ενδυμασία, εξάρτημα-μέλος που εξασφαλίζει τη θέση του ενδεδυμένου στην κοινωνία. Αποδεικνύεται ότι ανθρώπινη κοινωνία είναι αδύνατη μεταξύ γυμνών ή παρανοϊκών. Η στέγη, η μετακίνηση, η τροφή και η επικοινωνία συντίθενται με τεχνήματα που διαμορφώνουν ένα ζωντανό, εξελισσόμενο και διεθνή ιστό απαραίτητο για τη ζωή των ανθρώπων.
  3. Μελετούμε την ικανότητα και τη θέληση των ανθρώπων για κοινωνία.  Η κινητήρια δύναμη της κοινωνίας εντοπίζεται στις διαφορές μεταξύ των ανθρώπων αλλά και στις διαφορές μέσα στο ίδιο το σώμα των ανθρώπων. Όπως στη φύση, οι διαφορές δυναμικού, πίεσης, θερμοκρασίας και δομής γεννούν τα φαινόμενα που παρατηρούμε, έτσι και στην κοινωνία των ανθρώπων, που είναι μέλος της φύσης, οι διαφορές της διαθεσιμότητας των τεχνημάτων δημιουργούν τα κοινωνικά φαινόμενα. Αυτοί οι άνθρωποι που παράγουν αξίες από ανάξια όντα γίνονται οι ρυθμιστές της κοινωνίας και η ρύθμιση της κοινωνίας αποτελεί αντικείμενο ευθύνης όλων όσων κοινωνούν. Η αποκοπή από την κοινωνία αποτελεί θανάσιμη πράξη που έχει πολλά στάδια. Η δομή των κοινωνικών σχέσεων μελετάται για να προσδιοριστούν οι σχέσεις εκείνες που αλληλοενισχύονται για να μορφώσουν την κοινωνική αρμονία.
  4. Βλέπουμε ότι η δομή των κοινωνικών σχέσεων είναι ένα τέχνημα με τεχνικές, βιοτικές και φυσικές παραμέτρους που τις διέπουν κοινοί νόμοι και τεχνήματα. Οι φυσικοί νόμοι σχετίζονται με τους νόμους της ζωής και των τεχνημάτων που συνθέτουν την κοινωνία μας. Οι νόμοι αυτοί, ιδωμένοι στην ενότητά τους, ενώνουν την αντίληψη μας για τον κόσμο και βοηθούν στην κατανόηση της θέσης μας σε αυτόν τον κόσμο και στην ιστορία μας με τις παλιότερες και τις μελλοντικές γενιές. Για την μελέτη της δομής της κοινωνίας διακρίνομε τα όντα που συνθέτουν τον κόσμο μέσω των υποστάσεων με τις οποίες υφίστανται και οι υποστάσεις αυτές είναι εκτατικές, εντατικές και συστατικές. Μεταξύ έντασης, έκτασης και σύστασης υπάρχει σχέση και η σχέση αυτή επαναλαμβάνεται όταν τα όντα συντίθενται νοερά ή εμπράγματα. Έτσι, νοώντας τα όντα μέσω των υποστάσεων τους, ορίζομε τις τεχνικές, τις φυσικές και τις βιοτικές παραμέτρους τους και κοινωνούμε τεχνήματα που μας επιτρέπουν να μετέχουμε στη νομή του τόπου που ζούμε, του οίκου που έλεγαν οι αρχαίοι και έμεινε να λέγεται νομή του οίκου, δηλαδή οικονομία.
  5. Μιλάμε για τις δυνάμεις της κοινωνίας μας έχουν εξελιχθεί σε βαθμό τέτοιο που μπορούν να επηρεάσουν μελλοντικά τον πλανήτη γη, άρα και την κοινωνία μας. Οπωσδήποτε βέβαια η οικονομία είναι αυτή που συνθέτει και την γεωνομία όπως και οι νόμοι της φύσης, της τέχνης και της ζωής συνθέτουν τους νόμους της νομής και της κοινωνίας. Αυτή η γεωμετρία των νόμων αποτελεί και το τελικό προϊόν αυτού του μαθήματος. Η γεωμετρία αυτή μπορεί να αποτελέσει χρηστικό εργαλείο από τα πρώτα της βήματα και να εξελιχθεί ανάλογα με τις δυνατότητες σε χρόνο, θέληση και γνώση που έχει ο σπουδαστής.

 

Αναλυτικότερα παρουσιάζονται τα παρακάτω θέματα σε 10 διαλέξεις οι οποίες διαρκούν περίπου τρεις ώρες η κάθε μια. Μια ώρα διαρκεί η παρουσίαση του θέματος, μια ώρα γίνονται ερωτήσεις και διάλογος και την τελευταία ώρα συντίθενται τα αποτελέσματα του διαλόγου. Τα αποτελέσματα του διαλόγου αναρτώνται εδώ.

Τα θέματα που διδάχτηκαν

το χειμώνα του 2021 είναι:

 

  1. Ο ορισμός του όντος. Τα είδη των όντων, τα φυσικά, τα πραγματικά και τα νοερά. Η ενότητα της ύπαρξης των όντων και τα ανθρώπινα τεχνήματα. Ο ορισμός του ανθρώπου.  Η έκταση, η ένταση, και η σύσταση, οι τρεις υποστάσεις των όντων. Η τάση για αλλαγή και η αναλλοίωτη σχέση των υποστάσεων των όντων. Πράγμα, τέχνημα και ποίημα. Αξία, μέτρο και τιμή
  2. Ο ορισμός της ψυχής. Η ιστορία της έννοιας της ψυχής και οι σημαντικότεροι ορισμοί και αναφορές για την ψυχή από την Ελληνική αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ποια είναι η επικρατούσα σήμερα διεθνής αντίληψη για την έννοια της ψυχής. Η έννοια της κοινωνίας των έμψυχων όντων. Διαφορές και ομοιότητες της κοινωνίας του ανθρώπου και της κοινωνίας των ζώων.
  3. Η οικονομία ως η τέχνη της νομής του οίκου. Λογιστικές και οικονομικές θεωρίες. Τι είναι ο πλούτος. Η θεωρία της αξίας. Αξία Χρήσης, αξία ανταλλαγής και κοινωνική αξία. Η υπεραξία, η ανακατανομή και η συνάθροιση του πλούτου. Οι πράξεις μεταξύ των αξιών. Η γεωμετρία στο χωρο της κοινωνίας με μέτρο την αξία των τεχνημάτων. Η βασική εξίσωση: Κοινωνική αξία=αξία χρήσης*ανταλλακτική αξία.
  4. Δημιουργία, παραγωγή και κοινωνία. Η οικονομική υπόσταση της κοινωνίας, η χρηστική υπόσταση της κοινωνίας και η κοινωνική υπόσταση της οικονομίας. Η δυναμική της εξέλιξης της κοινωνίας ως αποτέλεσμα των αντιθέσεων και των αντφάσεων μεταξύ των κοινωνικών, των οικονομικών και των πνευματικών τάξεων. Η έκθετική αύξηση της κοινωνικής αξίας, η πολλαπλασιαστική αύξηση της χρηστικής αξίας και η αθροιστική αύξηση της ανταλλακτικής αξίας. Η αξία των πραγμάτων, των νοημάτων και των φυσικών πόρων.

5. Λόγος γλώσσα νόηση

   με νου, ψυχή και έρωτα

    για όνειρο, ελευθερία και μέθεξη.

Η γλώσσα ως όργανο του λόγου, ο λόγος ως όργανο της κοινωνίας, η κοινωνία ως μέσο ανάπτυξης της γλώσσας. Η συνοχή του λόγου, η συνοχή της γλώσσας οι μεταβολές της συνοχής των κειμένων κατά την μετάφραση. Τι είναι οι Ενισχυτές συνοχής του λόγου για τις γλώσσες. Ο ρόλος της γραμματικής στην διατήρηση της συνοχής του λόγου. Η αίσθηση, η επιθυμία και η γραμματική.  

  1. Οι νόμοι της φύσης και οι νόμοι των ανθρώπων. Ομοιότητες και διαφορές. Η ασφάλεια της γλώσσας και η εθνική άμυνα. Η ασπίδα του Αχιλλέα και η σύγχρονη πολιτική και οικονομική συγκυρία.
  2. Ο ορισμός του τεχνήματος. Ποίηση τεχνημάτων και γένεση ανθρώπων, Ο τοκετός και η τέχνη, το τέκνο και το τέχνημα. Τέκτονες και παιδοτόκοι. Περί ποίησης. Μάστορες και ποιητές, Δημιουργία και ποίηση, Η γλώσσα και ο λόγος ως όργανα των μαστόρων και των ποιητών.
  3. Ο ορισμός της κοινωνίας και της πατρίδας, ορισμοί συμβατοί με τον ορισμό της ψυχής του ανθρώπου.
  4. Ο Λόγος,  ο νόμος και η παραγωγή αξιών, οι τρείς υποστάσεις του πολιτισμού ως μέσο κατανόησης και γραφής της ιστορίας του ανθρώπου.

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Τετάρτη 8 Ιανουαρίου 2020