Παρουσίαση/Προβολή

(TP205) -  ΠΑΠΑΧΑΡΙΛΑΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ

Περιγραφή Μαθήματος

 

ΘΕΩΡΙΑ

Περιγραφή:

Το μάθημα πραγματεύεται έννοιες που σχετίζονται με την εφαρμογή της πληροφορικής στην παροχή υπηρεσιών στο χώρο της υγείας. Η διαχείριση, ανάλυση και επεξεργασία της ιατρικής πληροφορίας καθώς και η συνεισφορά της πληροφορικής στην λήψη ιατρικών αποφάσεων αποτελούν αντικείμενα  μελέτης του μαθήματος. Σημαντικό τμήμα του μαθήματος θα αποτελέσει η εισαγωγή στην έννοια του Ηλεκτρονικού Φακέλου Ασθενή (Η.Φ.Α.) που αποτελεί το απαραίτητο εργαλείο για την ορθή διαχείριση της ιατρικής πληροφορίας καθώς και την απαραίτητη υποδομή για την ολοκλήρωση πολυμεσικών εφαρμογών πληροφορικής σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας.

 

Αρχικά θα γίνει αναφορά στα διάφορα επίπεδα υλοποίησης του Η.Φ.Α και θα αναφερθούν οι διαδικασίες σχεδίασης και οι αρχιτεκτονικές υλοποίησης του. Στη συνέχεια θα γίνει αναφορά σε θέματα ανάλυσης και σχεδίασης του φακέλου ασθενή και στις δυσκολίες στην ανάπτυξη και υλοποίηση των εφαρμογών πληροφορικής στο χώρο της υγείας. Θα γίνει ανάλυση της λειτουργίας των φορέων υγείας στα διάφορα επίπεδα περίθαλψης (ιατρείο, κέντρο υγείας, κλινική νοσοκομείου), αναλυτική παρουσίαση των διαδικασιών, δεδομένων και ροών δεδομένων σε αυτούς καθώς και αναφορά στα μοντέλα οργάνωσης και παρουσίασης των δεδομένων του Η.Φ.Α.

 

Βαρύτητα θα δοθεί στο σημαντικό θέμα της ασφάλειας στην διαχείριση της ιατρικής πληροφορίας. Θα αναπτυχθούν τα θέματα της ακεραιότητας των δεδομένων, της υποδομής των συστημάτων ασφαλείας, της κρυπτογραφίας, των πιστοποιητικών και των ψηφιακών υπογραφών. Εκτενής αναφορά θα γίνει και σε εξειδικευμένες εφαρμογές πληροφορικής για την υποστήριξη ιατρικών αποφάσεων οι οποίες εντάσσονται στο πλαίσιο των εφαρμογών που συνδέονται με την ανάπτυξη και εφαρμογή του Η.Φ.Α.

 

Στη συνέχεια θα παρουσιαστεί ο πολυμεσικός χαρακτήρας του Η.Φ.Α. ο οποίος θα πρέπει να διαχειριστεί μεγάλο όγκο ιατρικής πληροφορίας που μπορεί να περιλαμβάνει εκτός από απλό κείμενο, εικόνα, ήχο και κινούμενη εικόνα που προέρχεται από διαγνωστικές συσκευές (π.χ. XRay, MRI, CT, US Doppler). Θα γίνει μια σύντομη εισαγωγή στις διαγνωστικές μεθόδους και στον τρόπο παραγωγής-συμπίεσης και μεταφοράς ιατρικής εικόνας καθώς και στα πρωτόκολλα που χρησιμοποιούνται (DICOM). Τέλος ιδιαίτερη αναφορά θα γίνει και στα συστήματα διαχειρίσεις ιατρικών εικόνων PACS (picture-archiving and communication systems) και στην προσπάθεια δημιουργίας αμιγώς ψηφιακών ακτινοδιαγνωστικών εργαστηρίων πλήρως ολοκληρωμένων με το σύστημα Η.Φ.Α.

 

Στα πλαίσια του μαθήματος θα παρουσιαστούν παραδείγματα υλοποίησης πιλοτικών εφαρμογών ηλεκτρονικού ιατρικού φακέλου (Η.Ι.Φ.) σε επίπεδο κέντρων υγείας και κλινικών νοσοκομείου καθώς επίσης και εφαρμογών τηλεϊατρικής για την μεταφορά ιατρικής πληροφορίας και την ηλεκτρονική διασύνδεση φορέων υγείας σε επίπεδο περιφέρειας.

 

Περίγραμμα:

·       Ηλεκτρονικός Φάκελος Ασθενή:

Επίπεδα υλοποίησης, διαδικασίες σχεδίασης και αρχιτεκτονικές υλοποίησης. θέματα ανάλυσης και σχεδίασης του φακέλου ασθενή, δυσκολίες στην ανάπτυξη και υλοποίηση των εφαρμογών πληροφορικής στο χώρο της υγείας. Ανάλυση της λειτουργίας των φορέων υγείας στα διάφορα επίπεδα περίθαλψης (ιατρείο, κέντρο υγείας, κλινική νοσοκομείου), αναλυτική παρουσίαση των διαδικασιών, δεδομένων και ροών δεδομένων σε αυτούς καθώς και αναφορά στα μοντέλα οργάνωσης και παρουσίασης των δεδομένων του Η.Φ.Α.

·       Ασφάλεια και προστασία δεδομένων:

Ακεραιότητα δεδομένων, υποδομή των συστημάτων ασφαλείας, κρυπτογραφία, πιστοποιητικά και ψηφιακές υπογραφές.

·       Υποστήριξη ιατρικών αποφάσεων

Παθητικά, Ημι-ενεργά και ενεργά πληροφοριακά συστήματα υποστήριξης ιατρικών αποφάσεων (Σ.Υ.Ι.Α), μέθοδοι Σ.Υ.Ι.Α, συστήματα με βάση τις πιθανότητες, παραδείγματα ένταξης  Σ.Υ.Ι.Α σε εφαρμογες Η.Φ.Α.

·       Πολυμεσικός χαρακτήρας του Η.Φ.Α.

Εισαγωγή στις διαγνωστικές μεθόδους, παραγωγή-συμπίεση και μεταφοράς ιατρικής εικόνας,  πρωτόκολλο DICOM, συστήματα διαχειρίσεις ιατρικών εικόνων PACS, το αμιγώς ψηφιακό ακτινοδιαγνωστικό εργαστήριο. 

 

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Το εργαστήριο του μαθήματος περιλαμβάνει δύο ενότητες. Στην πρώτη ενότητα γίνεται μια σύντομη αναδρομή στις βασικές έννοιες των σχεσιακών βάσεων δεδομένων και στις βασικές λειτουργίες του λογισμικού Access της Microsoft. Στη συνέχεια γίνεται παρουσίαση μιας ολοκληρωμένης εφαρμογής διαχείρισης ιατρικών δεδομένων η οποία χρησιμοποιείται για την παραγγελία εξετάσεων και την διανομή των αποτελεσμάτων στο μικροβιολογικό εργαστηρίου νοσοκομείου. Η γνωριμία με μια πραγματική εφαρμογή θα βοηθήσει τους σπουδαστές να κατανοήσουν πώς οι έννοιες στις οποίες γίνεται αναφορά στο θεωρητικό μέρος του μαθήματος μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη. Στην δεύτερη ενότητα θα γίνει σχεδίαση και υλοποίηση ενός πληροφοριακού συστήματος Η.Φ.Α. Η ανάλυση του φορέα υγείας για τον οποίο υλοποιείται η εφαρμογή γίνεται στο θεωρητικό τμήμα του μαθήματος.

 

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του εργαστηρίου ο σπουδαστής θα είναι ικανός:

·       Να σχεδιάσει την Β.Δ. για ένα πληροφοριακό σύστημα Η.Ι.Φ. για ένα Κέντρο Υγείας.

·       Να σχεδιάσει και να υλοποιήσει το κατάλληλο περιβάλλον χρήστη για την εφαρμογή Η.Ι.Φ.

·       Να υλοποιήσει την απαιτούμενη λειτουργικότητα της εφαρμογής του Η.Φ.Α. ώστε να υποστηρίζει τη διαχείριση ψηφιακών διαγνωστικών εικόνων και άλλων πολυμεσικών ιατρικών δεδομένων.

·       Να αναπτύσσει υπορουτίνες σε Visual Basic και να τις ενσωματώνει στη εφαρμογή του. 

 

Στη σειρά των εργαστηριακών ασκήσεων ο σπουδαστής:

·       Σχεδιάζει τη Βάση Δεδομένων (Β.Δ.) του Ηλεκτρονικού Φακέλου Ασθενή

·       Καθορίζει τις λειτουργίες της Β.Δ.

·       Καθορίζει τους πίνακες της Β.Δ.

·       Καθορίζει τα πεδία των πινάκων

·       Καθορίζει το πρωτεύον και τα εξωτερικά κλειδιά για κάθε πίνακα

·       Καθορίζει τις σχέσεις μεταξύ των πινάκων και των εξωτερικών κλειδιών

·       Δημιουργεί το διάγραμμα οντοτήτων-σχέσεων της Β.Δ.

·       Υλοποιεί φόρμες για την εισαγωγή δεδομένων

·       Ενσωματώνει στην εφαρμογή τη δυνατότητα πρόσβασης και διαχείρισης ψηφιακών διαγνωστικών εικόνών κωδικοποιημένων με το πρωτόκολλο DICOM

·       Υλοποιεί ερωτήματα για προσπέλαση των δεδομένων της βάσης

·       Υλοποιεί αναφορές

·       Υλοποιεί καταλλήλων καταλόγων περιήγησης της εφαρμογής

·       Βελτιώνει την λειτουργικότητα της εφαρμογής με την δημιουργία υπορουτινών σε Visual Basic for Access

 

Βιβλιογραφία:

1.      Medical Informatics: Computer Applications in Health Care and Biomedicine (Health Informatics). Edward H. Shortliffe, Lawrence M. Fagan, 2nd Edition ( 2000), Springer-Verlag

2.      Handbook of Medical Informatics J. Bemmel, Mark A. Musen 1st edition (1997) Springer-Verlag

3.      Clinical Information Systems: A Component-Based Approach (Health Informatics) Rudi Van De Velde, Patrice Degoulet (2003) Springer-Verlag

4.      Introduction to Clinical Informatics Patrice Degoulet, Marius Fieschi (1999) Springer-Verlag

5.      PACS and Imaging Informatics: Basic Principles and Applications H. K. Huang 2nd edition (2004) Wiley-Liss

6.      Introduction to Biomedical Imaging (IEEE Press Series on Biomedical Engineering) Andrew G. Webb (2002) Wiley-IEEE Press

7.      New technologies in Hospital information systems, J. Dudec, W. Lordieck, B. Blobel, T. Burkle, (1997) IOS PRESS

8.      Άρθρα από επιστημονικά περιοδικά

9.      Διαδίκτυο

 

Μέθοδος διδασκαλίας:

·     Διαλέξεις υποστηριζόμενες με διαφάνειες και χρήση PowerPoint.

·     Ανάπτυξη εφαρμογής με χρήση του λογισμικού Access και της γλώσσας προγραμματισμού Visual Basic.

Αξιολόγηση:

Θεωρία: Τελική εξέταση στο σύνολο της ύλης (100 %).

Εργαστήριο: Παράδοση ολοκληρωμένων  εργαστηριακών ασκήσεων σε ηλεκτρονική μορφή κατά την διάρκεια του εξαμήνου (30 %), τελική εξέταση στην ύλη του εργαστηρίου(70 %)

Ημερομηνία δημιουργίας

Πέμπτη 7 Οκτωβρίου 2010